Zamieszanie wokół hipoteki - umowy o dożywocie i renty dożywotniej - wyjawiło nieporozumienia i wątpliwości związane z usługą, która nie jest wcale nowa na rynku polskim. Czy produkt przeżywający obecnie swój renesans, jest korzystny i bezpieczny dla emerytów i rencistów, którzy poszukują dodatkowych pieniędzy, by godnie przeżyć starość?

Podstawą prawną świadczenia renty dożywotniej są artykuły od 903 do 907 kodeksu cywilnego, ustawy z dla 23 kwietnia 1964 roku. Popularność produktu wynika z faktu zinstytucjonalizowania, na który czekała niemal pół wieku. W innych krajach europejskich, odwróconą hipotekę w dwóch modelach (sprzedażowym i kredytowym) stosuje się od blisko dwudziestu lat.

Czym tak naprawdę jest renta dożywotnia i dlaczego jest atrakcyjna dla emerytów i rencistów?
Produkt ten skierowany jest do osób, które przekroczyły 65 rok życia. Aby wystąpić o świadczenie renty dożywotniej trzeba posiadać prawo własności nieruchomości, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu bądź wieczyste prawo użytkowania.
W zamian za przeniesienie prawa własności na fundusz hipoteczny, firma świadczy rentę dożywotnią, która jest wypłacana co miesiąc, w określonej kwocie, do końca życia. Niektóre firmy, np. Familia SA, w ramach świadczenia oferują dodatkowo bezpłatne pakiety: porad prawnych, oraz medyczny pakiet assistance. Comiesięczne świadczenie podlega co roku waloryzacji, zgodnie ze wskaźnikami GUS. Przeważnie Fundusz Hipoteczny pokrywa wszelkie koszty związane z zawarciem umowy, ubezpieczenia nieruchomości i większych remontów. W ofercie firmy Familia SA, pakiet medyczny assistance obejmuje dwie wizyty w szpitalu, w ciągu roku, opiekę pielęgniarską, dwie wizyty domowe lekarza i atrakcyjne zniżki na świadczenia lekarskie.

Zbycie nieruchomości, w zamian za rentę dożywotnią, zdaje się być kontrowersyjne dla potencjalnych spadkobierców po seniorze. Dlatego też oferta kierowana jest przede wszystkim do osób samotnych, które nie mogą liczyć na pomoc bliskich, a mieszkanie daje im szansę godnego przeżycia starości. Jednakże klient, który ma rodzinę i decyduje się na skorzystanie z hipoteki odwróconej, może zawrzeć w akcie notarialnym zapis mówiący o przekazaniu określonej kwoty rodzinie, po swojej śmierci.

Największe obawy u seniorów rozważających przystąpienie do świadczenia, jest utrata mieszkania. Prawidłowo skontrowana umowa gwarantuje dożywotnie użytkowanie, z wpisem do księgi wieczystej, z pierwszeństwem przed hipoteką. Hipoteka umowna ustanowiona do wysokości wartości nieruchomości, stanowi podstawę do ewentualnych roszczeń w związku z wysokością świadczeń pieniężnych z tytułu renty dożywotniej.
Nawet w przypadku gdy fundusz zbankrutuje, klient traci prawa do użytkowania i zamieszkania w mieszkaniu. Jest to konsekwencja wpisu w dziale IV księgi wieczystej hipoteki umownej na rzecz klienta do wysokości wartości nieruchomości, która może być ponowne przeniesiona na własność seniora.